تفسیر سوره ی لقمان را بدانیم تا عبد صالح شویم ( 1 )
ساعت ۸:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٦/٢٤ : توسط : وبلاگ نویس فرهنگی

تفسیر سوره ی لقمان را بدانیم  تا عبد صالح شویم ( 1 )  

سوره لقمان در مکه نازل شده و داراى 34  آیه است محتواى سوره لقمان مشهور و معروف میان مفسران این است که این سوره در مکه نازل شده.سوره لقمان به حکم مکى بودن مشتمل بر محتواى عمومى سوره ‏هاى مکى است ، یعنى پیرامون عقاید اساسى اسلامى مخصوصا مبدء و معاد و همچنین نبوت بحث مى ‏کند. به طور کلى محتواى این سوره در پنج بخش خلاصه    مى ‏شود :

بخش اول :بعد از ذکر حروف مقطعه اشاره به عظمت قرآن و هدایت و رحمت بودن آن براى مؤمنانى که واجد صفات ویژه هستند مى ‏کند ، و در نقطه مقابل ، سخن از کسانى مى ‏گوید که در برابر این آیات آنچنان سرسختى و لجاجت نشان مى ‏دهند که گوئى گوشهایشان کر است ، علاوه بر این سعى دارند با ایجاد سرگرمیهاى ناسالم دیگران را نیز از قرآن منحرف نمایند .

بخش دوم :  از نشانه ‏هاى خدا در آفرینش آسمان و بر پا داشتن آن بدون هیچگونه ستون ، و آفرینش کوهها در زمین ، و جنبندگان مختلف ، و نزول باران و پرورش گیاهان سخن مى‏ گوید.

بخش سوم  :به همین مناسبت قسمتى از سخنان حکمت آمیز لقمان آنمرد الهى را به هنگام اندرز فرزندش نقل مى ‏کند که از توحید و مبارزه با شرک شروع شده ، و با توصیه به نیکى کردن به پدر و مادر ، و نماز ، و امر به معروف و نهى از منکر ، و شکیبائى در برابر حوادث سخت ، و خوشروئى با مردم ، و تواضع و فروتنى و اعتدال در امور پایان مى ‏یابد.

بخش چهارم :  بار دیگر به دلائل توحید باز مى ‏گردد ، و سخن از تسخیر آسمان و زمین و نعمتهاى وافر پروردگار و نکوهش از منطق بت ‏پرستانى که تنها بر اساس تقلید از نیاکان در این وادى گمراهى افتادند ، سخن مى ‏گوید ، و از آنها بر مساله خالقیت پروردگار که پایه عبودیت او است اقرار مى ‏گیرد . و نیز از علم گسترده و بى پایان خدا با ذکر مثال روشنى پرده بر مى ‏دارد ، و در همین رابطه علاوه بر ذکر آیات آفاقى ، از توحید فطرى که تجلیش به هنگام گرفتار شدن در میان امواج بلا است به طرز جالبى بحث مى ‏کند.

بخش پنجم :  اشاره کوتاه و تکان دهنده ‏اى به مساله معاد و زندگى پس از مرگ دارد ، به انسان هشدار مى ‏دهد که مغرور به زندگى این دنیا نشود ، به فکر آن سراى جاویدان باشد. این مطلب را با ذکر گوشه‏اى از علم غیب پروردگار که از همه چیز در ارتباط با انسان از جمله لحظه مرگ او و حتى جنینى که در شکم مادر است آگاه است تکمیل کرده و سوره را پایان مى ‏دهد . ضمنا روشن است نامگذارى این سوره به سوره لقمان به خاطر همان بحث قابل ملاحظه و پر مغزى است که از اندرزهاى لقمان در این سوره آمده ، و تنها سوره‏اى است که از این مرد حکیم سخن   مى ‏گوید.

فضیلت سوره لقمان  :

روایات متعددى در فضیلت این سوره از پیامبر گرامى اسلام (ص‏) و بعضى از ائمه اهلبیت (علیهم ‏السلام‏) نقل شده است ، از جمله : در حدیثى از پیامبر (ع ‏) مى‏ خوانیم :

من قرء سورة لقمان ، کان لقمان له رفیقا یوم القیامة ، و اعطى من الحسنات عشرا  بعدد من عمل بالمعروف و عمل بالمنکر

کسى که سوره لقمان را بخواند لقمان در قیامت رفیق و دوست او است ، و به عدد کسانى که کار نیک یا بد انجام داده‏اند              ( به حکم امر به معروف و نهى از منکر در برابر آنها ) ده حسنه به او داده مى ‏شود .

 و در حدیث دیگرى از امام باقر (علیه‏السلام‏) مى ‏خوانیم :

من قرء سورة لقمان فى لیلة و کل الله به فى لیلته ثلاثین ملکا یحفظونه من ابلیس و جنوده حتى یصبح ، فاذا قرئها بالنهار لم یزالوا یحفظونه من ابلیس و جنوده حتى یمسى

کسى که سوره لقمان را در شب بخواند ، خدا سى فرشته را مامور حفظ او تا به صبح در برابر شیطان و لشکر شیطان مى ‏کند ، و اگر در روز بخواند این سى فرشته او را تا به غروب از ابلیس و لشکرش محافظت مى ‏نمایند.

بارها گفته‏ایم و باز هم مى ‏گوئیم که اینهمه فضیلت و ثواب و افتخار براى خواندن یک سوره قرآن به خاطر آنست که تلاوت مقدمه ‏اى است براى اندیشه و فکر و آن نیز مقدمه ‏اى است براى عمل و تنها با لقلقه لسان نباید اینهمه فضیلت را انتظار داشت.

                                                                         ادامه دارد ...